Ghe hàng miền tây – Một phương thức giao thương độc đáo

0
258

Ghe hàng miền Tây, hình ảnh đã quá quen thuộc với người dân sông nước miệt vườn qua bao năm tháng. Từ thuở sơ khai với điều kiện địa lí, giao thông còn nhiều cách trở cho tới lúc đất nước đã dần hội nhập, ghe hàng vẫn rong ruổi tháng ngày trên những dòng kênh, con rạch mang nhu yếu phẩm tới cho bà con được đủ đầy mọi vật. Cùng đất sen hồng tìm lại bóng dáng quen thuộc của một chiếc ghe mà có thể chúng ta đã từng hoặc vẫn đang ngóng trông từng ngày trong bài viết lần này nhé!

Ghe hàng miền Tây - Ảnh: internet
Ghe hàng miền Tây – Ảnh: internet

Nhân duyên với ghe hàng

Không biết chính xác từ khi nào đã có những chiếc ghe chở hàng xuất hiện với vai trò mang hàng hoá tới tận bến sông, bờ kênh cho bà con mua sắm. Chỉ biết nó đã giải quyết cả hai vấn đề về đi lại và hàng hoá cho bà con, mà đặc biệt là bà con ở vùng sâu vùng xa một cách tài tình.

Miền Tây vốn nổi tiếng với sông ngòi kênh rạch chằng chịt đan xen và những cánh đồng cò bay thẳng cánh. Chính vì thế, điều kiện đi lại của người dân nơi đây dựa vào ghe xuồng là chủ yếu. 

Người ta cũng phải vượt qua một đoạn đường rất xa, qua nhiều cánh đồng hay nhiều khúc sông mới tới được khu chợ nhộn nhịp với đủ đầy hàng hoá. Với những người lớn tuổi hay những nhà có con nhỏ, chuyện đó lại càng bất khả thi.

Ghe hàng miền Tây len lỏi vào từng kênh rạch - Ảnh: internet
Ghe hàng miền Tây len lỏi vào từng kênh rạch – Ảnh: internet

Người mua ở trong điều kiện khó khăn mới cần tới ghe hàng là vậy, thế nhưng, cơ duyên để dẫn người bán tới ghe hàng cũng là điều thú vị. Có người vì cảm cảnh khổ của bao người mà tình nguyện đứng ra mang hàng hoá tới cho bà con sử dụng. Trước giúp mọi người, sau cũng kiếm được vài đồng để trang trải cuộc sống cho bản thân.

Có người chuyển từ công việc khác sang nghề đi ghe hàng để tiện bề lo cho cha mẹ già ở nhà vì không thể đi làm ăn xa. Cũng có người chuyển sang làm nghề ghe hàng vì được sang lại một chiếc ghe do chủ nhân trước không có cơ duyên gắn bó với nó.

Nhìn chung, những lí do khách quan đã đưa người mua và kẻ bán tới quan hệ cung – cầu, một mối quan hệ cần thiết cho bất kì hoạt động buôn bán nào, trong đó có ghe hàng.

Ghe hàng miền tây – tiệm tạp hoá di động trên sông nước

Nhắc tới ghe hàng là phải nhắc tới một tiệm tạp hoá di động trên sông. Tại đây, người bán có đủ mọi thứ mà bà con cần cho cuộc sống hằng ngày. Từ nước mắm, nước tương, muối, đường, bột ngọt cho tới nhang, đèn, nước uống… Ngay cả cây viết, cuốn tập hay hộp bánh, cục kẹo cho đám trẻ con cũng có thể tìm thấy trên ghe hàng.

Có thể mua bất kì thứ gì trên ghe hàng - Ảnh: internet
Có thể mua bất kì thứ gì trên ghe hàng – Ảnh: internet

Len lỏi qua nhiều kênh rạch, mang hàng hóa tới tận bến nước trước cửa bà con, ghe hàng vẫn luôn là nỗi mong ngóng từng ngày của người dân miền sông nước heo hút mỗi khi nghe tiếng kèn báo hiệu. Người lớn, trẻ con xúm xít quanh ghe hàng tìm mua mớ rau, con cá hay gói bánh mà mình mong ngóng tự bao giờ.

Nhiều ghe hàng còn kiêm luôn cả công việc thu mua phế liệu, đổi phế liệu lấy đồ chơi hay những món hàng có giá tương đương mà bất kì ai ai cũng điều thích thú. Ghe hàng miền Tây đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của một chốn làng quê vốn dĩ còn nhiều thiếu thốn.

Ngôi nhà thứ hai

Với bà con là vậy, với chính người bán thì ghe hàng là tổ ấm thứ hai theo họ suốt chặng đường tìm kế sinh nhai trên sông nước. Thông thường, sau một khoảng thời gian những chủ ghe mới có dịp ghé về thăm nhà một lần. Vì vậy, chiếc ghe như một tổ ấm mà ở đó, người ta thấy cả vợ, cả chồng và đôi khi cả những đứa con cùng quay quần cười nói.

Bữa cơm đầm ấm trên ghe hàng - Ảnh: internet
Bữa cơm đầm ấm trên ghe hàng – Ảnh: internet

Ở đó, người ta có manh chiếu nhỏ, cái mùng con hay một bữa cơm nấu vội rồi cùng nhau thưởng thức lúc chiều tà. Ở đó, người ta nghe tiếng cười nói của trẻ con, tiếng chúng bi bô học bài hay tiếng vợ chồng chủ ghe kiểm hàng vào tối muộn.

Ghe hàng lênh đênh trên sóng nước, nó không chỉ chở đầy hàng hoá mang tới cho những người ngày đêm ngóng đợi mà nó còn chở cả một mái ấm thân thương, nơi thế hệ trước chỉ mong ngóng kiếm được đồng ra đồng vào để thế hệ sau có một tương lai tốt đẹp.

Trên ghe hàng miền Tây, người ta sẽ trải nghiệm cái cảm giác ăn ghe – ngủ ghe – sống trên ghe một cách trọn vẹn. Trong những ngày mưa nắng, ghe hàng vẫn luôn chí tình với họ như một mái ấm trên đất liền. Tuy có chút chòng chành do sóng nước, nhưng ở đó, người ta lại cảm thấy an lòng khi cuộc sống mưu sinh của mình vẫn đang tiếp diễn.

Không gian bên trong ghe hàng miền Tây - Ảnh: internet
Không gian bên trong ghe hàng miền Tây – Ảnh: internet

Đêm tới, đậu vội vào một khúc sông, giữa không gian của vô vàn hàng hoá, những người mà một phần cuộc sống đã dâng tặng cho sông nước miệt vườn sẽ ngủ vùi một giấc. Sáng mai, họ lại tiếp tục hành trình mang nguồn sống tới cho bà con – những người cũng đang ngóng đợi họ từng ngày.

Mối quan hệ người mua – kẻ bán

Hoạt động mua bán vốn dĩ có những hệ luỵ của nó. Từ lâu, trong tâm thức của mỗi người, mối quan hệ người mua – kẻ bán vốn dĩ chỉ chóng vánh và cưỡng cầu. Thế nhưng, với những ghe hàng lênh đênh trên sông nước thì nó hoàn toàn khác. Ở đó, người ta vẽ được một bức tranh đậm đà tình nghĩa.

Về phía người bán, chất lượng của hàng hoá là cái luôn được đảm bảo. Người ta hoàn toàn có thể yên tâm khi sử dụng bất kì món hàng nào mà chủ ghe cung cấp. Không phải bán một lần rồi thôi, nó là cái tinh thần trách nhiệm mà người bán tạo dựng: không chỉ để đảm bảo sức khỏe cho người mua mà còn để duy trì kế sinh nhai của mình từ năm này qua năm khác.

dat-sen-hong
Mối quan hệ thân tình của chủ ghe hàng và người mua – Ảnh: internet

Về phía người mua, cái hào sảng của người dân sông nước miệt vườn luôn có sẵn trong người của họ. Sự thân tình, tính cởi mở, ít hoặc không bao giờ trả giá với người đã có công mang hàng hoá tới tận cửa nhà mình khiến bất kì một chủ ghe nào cũng cảm mến.

Mối quan hệ người mua – kẻ bán không chỉ dừng lại ở đó. Sự thân tình ở đây còn lên tới mức bạn có thể hoàn toàn mua chịu và chờ lần sau trả tiền luôn một thể mà vẫn được chủ các ghe hàng miền Tây chấp nhận. Trong tiềm thức, họ không coi nhau là xa lạ mà đã thân thuộc như bà con xóm giềng.

dat-sen-hong
Sổ ghi nợ của chủ ghe hàng – Ảnh: internet

Đôi khi, người mua còn có cả số điện thoại của người bán để tiện dặn dò một món hàng nào đó khi cần thiết và họ còn mời mọc nhau một bữa rượu ngay tại nhà mình để cùng nhau hàn huyên khi có dịp. 

Những lời hỏi thăm, những cuộc chuyện trò, một bữa nhậu là sợi dây gắn kết những người chỉ biết nhau qua cuộc mua – bán một cách diệu kì. Tại những thời khắc đó, họ đơn giản chỉ là tri âm tri kỉ.

Ghe hàng miền Tây và nguy cơ mai một

Quy luật đào thải là điều tất yếu trong sự phát triển của xã hội. Có thể ngay tại thời điểm này, điều kiện cơ sở hạ tầng vẫn cho phép những ghe hàng miền Tây xuôi ngược sớm chiều. Thế nhưng, mai đây, khi xã hội phát triển, những phương thức mua bán khác ra đời có thể khiến những ghe hàng thế này chỉ còn trong ký ức.

Có không ít những người bán sau khi kiếm đủ vốn đã lên bờ mở cửa hàng buôn bán, tạm biệt cuộc sống lênh đênh. Có người không sống được với nghề đã sang ghe hàng cho người khác. Đủ những lý do khách quan dẫn tới một cuộc chia ly.

Nhưng dù thế nào đi chăng nữa, khi một cái không còn hiện hữu sẽ có cái khác thay thế và mang lại kết quả tốt hơn. Đó là chuyện của nhiều năm sau nữa. Bây giờ vẫn còn đó những ghe hàng sớm hôm xuôi ngược chở hàng hoá tới cung cấp cho mọi người. Ghe hàng miền Tây vẫn sẽ luôn là một hình ảnh đẹp trong tiềm thức của nhiều người miền Tây sông nước.

dat-sen-hong
Ghe hàng miền Tây bán hàng cả vào ban đêm – Ảnh: internet

Sau một chặng hành trình cùng những ghe hàng miền Tây lênh đênh trên sóng nước, không ít người trong chúng ta chắc sẽ chợt nhớ về một miền ký ức của mình, nơi đã từng đứng trông ngóng mãi một tiếng còi bất kể ngày đêm để mua những món hàng mình cần dùng đến. Nơi đó có ông bà, cha mẹ, những kí ức một thời và cả cái cười của người mang hàng vạn hàng hoá dựa vào sông nước tới tận bến nước của bà con.

Tác giả: Trầm

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây