Chè hạt sen long nhãn – tinh hoa ẩm thực cung đình

0
274

Được tạo nên từ hai tạo vật quý giá của đất trời là sen – “vương giả chi hoa” và nhãn – “vương giả chi quả”, món ngon này từng trở thành món ăn cung đình tiến vua thời xưa. Cũng dễ hiểu bởi hương vị ngon ngọt của nhãn lồng hòa quyện với vị thanh bùi của hạt sen, tỏa ra hương sen thơm ngát thắm đượm trong bát chè đầy sự thanh tao.

Chè hạt sen long nhãn – hương vị của tinh hoa đất trời

Hà Nội xưa, món ăn này được xem là món ăn của những nhà vương giả, khi được nấu tương đối cầu kì và lựa chọn nguyên liệu kỹ lưỡng. Khi đời sống trở nên khấm khá hơn thì món chè hạt sen long nhãn cũng dần trở nên phổ biến hơn trong các dịp trung thu, hay các dịp rằm cúng lễ ông bà tổ tiên. 

Món ngon ngọt lành giải nhiệt mùa hè

Ở Hà Nội khi vào giữa hạ, những đầm sen Tây Hồ hay ở ngoại ô đến độ nở rộ khoe sắc tỏa hương, bắt đầu kết hạt. Từng bó sen được những người gánh hàng bán rong khắp các phố phường như một nét đẹp không thể thiếu mỗi độ chính hạ. Đây cũng là mùa nhãn nên chẳng khó khăn gì để hái trên cây sai trĩu những quả ngọt, dày cùi. 

sen-hong-no-ro
Mùa sen nở rộ – Ảnh: Internet

Hai nguyên liệu quý giá mà đất trời ban tặng chọn đúng thời điểm trong năm để bừng hương tỏa sắc. Đây cũng là thời điểm những cái nắng oi ả khiến con người ta trở nên vồn vã, quay cuồng với cuộc sống hàng ngày nhưng khi được thưởng thức những bát chè sen mát lành, mọi giác quan như bừng tỉnh và tinh thần bỗng chốc an yên, sảng khoái đến lạ.

Nắng nóng bao nhiêu thì cái mát lành, ngọt bùi trong bát chè sen long nhãn lại xoa dịu bấy nhiêu. Cứ thế món ăn này dần len lỏi vào các hàng quán, vào thực đơn của các gia đình, trở thành món ăn không thể thiếu ngày hè được mọi người yêu thích thưởng thức.

Ngoài Bắc thì cuối hạ chuyển sang thu là mùa sen tàn nhưng ở trong Nam đây mới là lúc sen trổ mình rực rỡ nhất. Nhắc đến hạt sen thì không thể không nhắc đến Huế, vùng đất đặc sản của hạt sen khiến nhiều người mê mẩn. Ở đây người ta lại thu hoạch sen từ tháng 4 âm lịch độ đầu hạ vì thế hạt sen có sẵn quanh năm.

nhan-cui
Nhãn sai trĩu cành – Ảnh: Internet

Dù ở vùng nào, thì chè hạt sen vẫn được ưa chuộng nhất khi trời bắt đầu se se nắng mật. Những chùm nhãn sậm màu lúc lỉu trái lúc này sẽ theo chân thương lái tới các quầy hoa quả, kích thích vị giác mà không chần chừ khiến các chị, các cô phải ngay lập tức thưởng thức những bát chè sen ngon tuyệt, bừng tỉnh vị giác.

Chuẩn bị nguyên liệu

Khi những bát sen xanh đậm, ngả màu tim tím, hạt sen không còn sữa mà mẩy lên, người ta mới hái về, dùng dao cạy vỏ, tước màng lụa trắng, thông tâm sen rồi sử dụng. Để nấu chè hạt sen, có thể dùng sen tươi, nhãn nhục hay sen sấy khô, nhưng để thưởng thức trọn vẹn nhất hương vị thì nên chọn sen tươi. Mùa nào thức nấy, còn nếu không phải chính vụ sen thì mới sử dụng nguyên liệu khô.

hat-sen
Hạt sen đồng đều kích thước, màu trắng đục – Ảnh: Internet

Khi chọn mua hạt sen hãy chọn hạt có sắc trắng đục đều màu, hương thơm tự nhiên thoang thoảng. Nếu là sen chuẩn, hạt nào hạt nấy mảy mình kích thước đồng đều khi nấu sẽ cho ra hương vị bùi bùi, ngọt thanh, hạt bở và dẻo chứ không bị nát. Với nhãn, đến mùa hãy chọn những trái nhãn mới hái trên cây, vỏ nâu sậm, cuống tươi sai quả. Nên nhớ chọn nhãn nấu chè hãy chọn nhãn cùi, ngọt thanh, thịt dày, không nên chọn nhãn nước, cùi mỏng nhiều nước, ngọt sắc không hợp để dùng nấu chè.

Công thức nấu chè hạt sen long nhãn ngon đúng điệu

Để làm nên hương vị thơm ngon trứ danh với vị ngọt thanh của quả quý hòa quyện cùng hương sen thơm ngát, chắc chắn không thể thiếu công thức nấu chuẩn vị và sự tỉ mẩn từ những người đầu bếp. 

long-nhan
Long nhãn – Ảnh: Internet

*Chuẩn bị:

Bạn hãy chuẩn bị khoảng 2 lạng hạt sen tươi ( hoặc 1,5 lạng hạt sen khô); 1kg nhãn tươi (hoặc 2 lạng long nhãn khô); đường phèn hoặc đường hoa mai (tùy theo khẩu vị thích ngọt đậm hay ngọt thanh)

*Chế biến

Hạt sen đem ngâm nước, đem đi hấp chín hoặc luộc chín, không đun kĩ quá sẽ khiến hạt bị nát. Sau đó nấu hạt sen với đường trắng hoặc đường phèn trong khoảng 10 phút, sôi vừa tới khi vị ngọt của đường đủ thấm. Vớt hạt sen ra bát để nguội. Để có được nồi chè ngon cần phải canh lửa kĩ, khuấy tay nhẹ nhàng, nhớ giữ lại nước luộc sen.

Nhãn rửa sạch rồi bóc vỏ, lọc cùi riêng sao cho không bị vỡ. Đem phần hạt sen đã để ráo lồng vào trong cùi nhãn, trường hợp dùng long nhãn khô cần phải ngâm nước trước 15 phút cho cùi nở ra mới cho hạt sen vào. 

luoc-hat-sen
Luộc hạt sen chỉnh lửa kĩ – Ảnh: Internet

Cho long nhãn ngậm hạt sen vào nước luộc sen lúc đầu đun sôi lần nữa, vừa lửa, không đun quá kĩ sẽ khiến long nhãn bị mềm, hạ sen có thể nát mất ngon. Sau khi xong bước này là chúng ta đã có nồi chè sen thơm mát, ngọt lành.

Khi thưởng thức có thể múc ra bát để nguội rồi ăn hoặc cho thêm đá để có vị thanh mát hơn. Bạn cũng có thể thêm chút nước cốt dừa tươi để dậy vị. 

*Lưu ý

  • Bạn nên canh lửa kĩ khi đun hạt sen không già không non, già quá sẽ mất hương vị tự nhiên, còn quá non sẽ khiến vị bị nồng.
  • Nhãn khi tách cùi, phải giữ được nguyên vẹn phần cùi, nhãn bóc vỏ xong, dùng dao nhọn nậy quanh nắp cùi cho tách ra khỏi phần hạt, sau đó dùng ngón tay khéo léo đẩy phần hạt theo hướng mũi dao vừa tách.
long-nhan-hat-sen
Hạt sen bọc trong cùi nhãn – Ảnh: Internet

Những công dụng tuyệt vời trong đông y

Không chỉ là món ăn ngon kích thích vị giác mà chè hạt sen long nhãn được làm nên từ hai nguyên liệu rất bổ dưỡng và được sử dụng nhiều trong đông y. 

Theo đông y, hạt sen có vị ngọt chát, tính bình, trên thực tế hạt sen chứa rất nhiều giá trị dinh dưỡng cao, bổ tỳ huyết, khỏe tỳ vị. Trong 100g hạt sen tươi có 9,5g protid, 30g glucid, 0,8g xenluloza. Ngoài ra, hạt sen cung cấp rất nhiều vitamin cho cơ thể: caroten, vitamin B1, B2, PP, C… Cũng như hạt sen long nhãn có tính ôn, vị ngọt thơm, an thần, giảm căng thẳng, bồi bổ khí huyết. 

Hai loại thực phẩm này cực kì phù hợp với những người bị mất ngủ hay bị khó ngủ, căng thẳng thần kinh kéo dài, khi sử dụng sẽ đem lại giấc ngủ ngon, sâu, điều hòa thần kinh. Với những người bị nóng trong do ăn uống hay thời tiết, dùng hạt sen long nhãn để thanh nhiệt, điều hòa cơ thể. 

che-hat-sen-long-nhan-giau-dinh-duong
Chè hạt sen long nhãn – món ngon bổ dưỡng – Ảnh: Internet

Theo nghiên cứu y học, hai loại thực phẩm quý này còn rất nhiều những tác dụng: bổ tâm huyết, tỳ huyết, khỏe tỳ vị, chữa căng thẳng, lo âu tâm lý, tiêu chảy do tỳ hư”. Đây như một loại dược liệu thần kỳ nếu dùng thường xuyên sẽ giúp tinh thần sảng khoái, thư thái, từ đó ăn ngon ngủ ngon giúp tăng cường sức khỏe.

Một lưu ý nhỏ là chè hạt sen long nhãn không phù hợp với người có bệnh tiểu đường, người bị tăng huyết áp hay phụ nữ có thai. 

Từ thời xa xưa cho đến tận bây giờ chè hạt sen long nhãn vẫn luôn là món ăn được mọi người yêu thích nhờ hương vị thanh mát, dễ chịu cùng giá trị dinh dưỡng cao. Cùng Đất Sen Hồng lưu lại công thức nấu chè đơn giản tại nhà phía trên để sẵn sàng trổ tài làm món ngon sảng khoái cho cả gia đình nhé.

Tác giả: Mai Nguyen

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây